Sa Die de sa Sardigna, una vacàntzia de sa memòria
Cras est su 28 abrile. Sa Die de sa Sardigna. In Cussìgiu regionale amus a assìstere a su matessi copione: parlatas istitutzionales rituales e formatadas e, si tenimus agigu de sorte bona, pagas paràulas in sardu a concruos de arresonu dae parte de chie, sas àteras dies de s'annu comùnicat petzi in italianu. In programma non b’est s'esecutzione de su Va’ Pensiero de Verdi (cosa chi ant fatu s’annu coladu e chi cun sa giagarada de sos piemontesos de su 1794 bi deghet comente una fita de ananas in intro de una seada). Ma est àteru chi cherimus nàrrere sustentende chi tocat a cambiare mùsica.
Una vacàntzia bòida
Ca cras, che a semper da cando b’est, tzelebramus sa "festa natzionale de su pòpulu sardu" serrende sas iscolas. Che chi sos antepassados nostros, cando chi fiant dispatzende·nche a sos funtzionàrios sabàudose de Castello, esserent gherrende pro intregare a sos pitzocos de unu cras una die de sonnu arretradu, una nadada in mare o unu brincu a su sartu in chirca de ispàrau. A beru creimus chi Frantziscu Innàtziu Mannu apat iscritu Su patriottu sardu a sos feudatarios isperende chi, duos sèculos a pustis, su "Procurade de moderare, barones, sa tirannia" lu remplasarent cun su mudìmene de sas àulas bòidas?
Nara cixiri (o nessi, nara carchi cosa)
Sa (par)istòria nos contat chi su 1794, pro cumprèndere a chie nche deviant imbarcare a marolla conca a continente, s'impreaiat sa proa de sa pronùntzia: o unu ischiat pronuntziare «Nara cixiri!» o deviat brincare su mare. Oe, cras, si pregontaremus a un'istudiante mèdiu "Pro ita non ses in iscola?", sa risposta diat pòdere èssere prus muda de s’iscola serrada. Sa connoschèntzia de sos eventos istraordinàrios de s'abrile de su 1794 - cando sos sardos sesseint de èssere sùdditos passivos de sos ducas de Savoja, mancari cun rechestas mìnimas - est oe delegada a sa bona voluntade de unu dotzente cun cabu e cussèntzia. Si su prof bi creet (semper chi potzat agatare su tempus in intro de unu calendàriu cun in intro orientamentu, gitas, progetos, laboratòrios, cussìgios etz.), cheret chi s’organizet issu carchi die in antis.
Un'ocasione pèrdida (pro como)
Non faghet a lassare s'identidade de unu pòpulu a sa casualidade o a una tzirculare iscolàstica interpretada comente "die de fèrias". Sa Die de sa Sardigna diat dèvere èssere sa die in ue sas iscolas si trasformant in laboratòrios de tzitadinàntzia ativa pro ischire su pro ite Juanne Maria Angioy si gheteit a s’ala de sos massajos contra a sos abusos feudales; pro connòschere su sèmene e sos frutos de cussa rivolutzione, mancari ispèrdida su 1796. Imbetzes de serrare sas ghennas las diamus dèvere abèrrere pro pretèndere sa connoschèntzia istòrica de unu pòpulu e pro mudare su 28 de abrile in un’esperièntzia de crèschida colletiva. Sena un’interventu generale e istruturadu in totu sas iscolas de s’ìsula amus a sighire a tzelebrare su tempus coladu cun su disinteressu de su tempus presente.
Una vacàntzia bòida
Ca cras, che a semper da cando b’est, tzelebramus sa "festa natzionale de su pòpulu sardu" serrende sas iscolas. Che chi sos antepassados nostros, cando chi fiant dispatzende·nche a sos funtzionàrios sabàudose de Castello, esserent gherrende pro intregare a sos pitzocos de unu cras una die de sonnu arretradu, una nadada in mare o unu brincu a su sartu in chirca de ispàrau. A beru creimus chi Frantziscu Innàtziu Mannu apat iscritu Su patriottu sardu a sos feudatarios isperende chi, duos sèculos a pustis, su "Procurade de moderare, barones, sa tirannia" lu remplasarent cun su mudìmene de sas àulas bòidas?
Nara cixiri (o nessi, nara carchi cosa)
Sa (par)istòria nos contat chi su 1794, pro cumprèndere a chie nche deviant imbarcare a marolla conca a continente, s'impreaiat sa proa de sa pronùntzia: o unu ischiat pronuntziare «Nara cixiri!» o deviat brincare su mare. Oe, cras, si pregontaremus a un'istudiante mèdiu "Pro ita non ses in iscola?", sa risposta diat pòdere èssere prus muda de s’iscola serrada. Sa connoschèntzia de sos eventos istraordinàrios de s'abrile de su 1794 - cando sos sardos sesseint de èssere sùdditos passivos de sos ducas de Savoja, mancari cun rechestas mìnimas - est oe delegada a sa bona voluntade de unu dotzente cun cabu e cussèntzia. Si su prof bi creet (semper chi potzat agatare su tempus in intro de unu calendàriu cun in intro orientamentu, gitas, progetos, laboratòrios, cussìgios etz.), cheret chi s’organizet issu carchi die in antis.
Un'ocasione pèrdida (pro como)
Non faghet a lassare s'identidade de unu pòpulu a sa casualidade o a una tzirculare iscolàstica interpretada comente "die de fèrias". Sa Die de sa Sardigna diat dèvere èssere sa die in ue sas iscolas si trasformant in laboratòrios de tzitadinàntzia ativa pro ischire su pro ite Juanne Maria Angioy si gheteit a s’ala de sos massajos contra a sos abusos feudales; pro connòschere su sèmene e sos frutos de cussa rivolutzione, mancari ispèrdida su 1796. Imbetzes de serrare sas ghennas las diamus dèvere abèrrere pro pretèndere sa connoschèntzia istòrica de unu pòpulu e pro mudare su 28 de abrile in un’esperièntzia de crèschida colletiva. Sena un’interventu generale e istruturadu in totu sas iscolas de s’ìsula amus a sighire a tzelebrare su tempus coladu cun su disinteressu de su tempus presente.
.png)
