Novas, contos e cuentos

Cun sa lòmpida de s'istajone istiale, su Comune de Thiniscole introduit una novidade pro sa gestione de su decoru urbanu e de sa viabilidade tzitadina. Dae su 1 de làmpadas e finas a su 30 de cabudanni, b’at oràrios noos pro s’espositzione de sa regorta diferentziada in contu de utèntzias non domèsticas. Cunforma a sas dispositziones noas, sos titulares de ristorantes, tzilleris e atividades cummertziales devent providire a su cunferimentu de sas fratziones de ùmidu, pabiru e plàstica petzi cando sunt serrende e, in cada manera, intro e non prus a tardu de sas 2 de note. Unu sèbereu chi, narant dae s’amministratzione e dae sos Servìtzios de igiene urbana, tenet una punna dòpia. A un’ala si cheret minimare sa pressione in su tràficu veiculare a de die, reduende s'interferèntzia de sos mezos in sas carreras prus traficadas. A s’àtera sa punna printzipale est sa de garantire su cunfortu màssimu a sos residentes e a sos turistas evitende discumbènios e istorbos visivos e olfativos....

Sa cramada eletorale de su 7 e e de s’8 de làmpadas at interessadu bator biddas de s'Unione de sos Comunes de su Monte Arvu cun novidades e duas cunfirmas. Sa novidade prus manna bi l’amus in Lodè, in ue b’at àpidu unu terremotu polìticu. Sa sìndiga uscente Antonella Canu, chi su 2020 nche l’aiant sètzida a pustis de una cursa in solitària, at pèrdidu contra a Gino Franco Ruiu chi at intertzetadu su disìgiu de cambiamentu de sa comunidade conchistende 675 preferèntzias, su 68,81% de sos votos. Canu s’est firmada a su 31,19% (306 votos). Custu “ribaltone” s’est acumpridu in unu cuntestu partetzipativu minimadu, cun s’afluèntzia falada dae su 62,53% de ses annos a como a su 59,84% de custu giru. A s’imbesse sos resurtados de Osidde: fintzas como b’at àpidu una lista ebbia e sa cosa at permìtidu sa cunfirma de su sìndigu uscente Antonio Serafino Doneddu, premiadu fintzas dae un’afluèntzia prus arta de sa borta colada: dae su 66,85% a su 68,48%. In Pasada sa frammentatzione polìtica a...

Unu logu amparadu ue est possìbile a abèrrere su libru de sas dudas e de sas timòrias (cumpartzende·las cun àtere in pare cun sas passiones) sena timire giudìtziu angenu perunu. Est cun custu ispìritu chi su Tzentru pro sa famìlia, in intro de su Plus de Thiniscole, est presentende su progetu “Non siamo soli”, unu tziclu de grupos de iscurtu e de cumpartzimenta pensadu pro sos pitzocos dae sos 14 a sos 17 annos e chi comintzat a metade de mese. S’idea naschet cun sa punna de dare sas mègius rispostas a sos bisòngios registrados in su territòriu, intertzetende sa sensatzione de isulamentu, sas timidesas o sas malecumpresas familiares chi sos giòvanos, a bortas, connoschent in sa fase de sa crèschida issoro. S'isportellu oferit un'ispàtziu seguru e istruturadu pro istimulare unu mègius connoschimentu de cada unu, pro imparare a gestire sos sentidos e pro chi cada partetzipante si sentat acòllidu e cumpresu. Bases de cada addòbiu ant a èssere su rispetu retzìprocu, s'iscurtu e...

Serramus como cun sa publicatzione de unu traballu de s'Uls Monte Arvu in contu de limba sarda e IA. Inoghe sa prima , sa segunda e sa de tres partes IV. Visiones benidoras. Una limba bia ca est ùtile Su tempus benidore de sa limba sarda in s'era de s'intelligèntzia artifitziale non pertocat petzi sa subravivèntzia de unu còdighe comunicativu, ma sa capatzidade nostra de istare in sa modernidade sena nde pèrdere s'ànima. S'alternativa no est intre "traditzione" e "innovatzione", ma intre estintzione muda e presèntzia ativa. Su sardu cras non devet èssere una limba difesa cun nostalgia, ma una limba seberada cada die ca est capatze de ofèrrere solutziones, significados e bellesa in su mundu iper-connessu. Sa biodiversidade de sos datos: unu valore globale B’at unu cuntzetu chi est oramai tzentrale in sas dibatas èticas in contu de IA: sa biodiversidade de sos datos. Pròpiu comente un'ecosistema naturale est prus resistente cando est ricu de d...

Sighimus cun sa publicatzione de unu traballu de s'Uls Monte Arvu in contu de limba sarda e IA. Inoghe sa prima e sa segunda parte III. Casos de impreu e aplicatziones pràticas S’intelligèntzia artifitziale non giuat a "cunservare" ebbia sa limba, che chi issa esseret unu repertu in formalina, ma a nde fàghere un’istrumentu funtzionale. In su 2026, una limba est bia si est ùtile. Si la potzo impreare pro impostare s'isvèllia, pro cumprèndere unu documentu burocràticu o pro pònnere a giogare unu pitzinnu, tando cussa limba tenet unu benidore in dae in antis suo. Sa "Domòtica de s'identitade": assistentes vocales e Smart home Su primu e su prus lestru campu de batalla est su de s'interfaghe vocale. Imaginemus·nos unu smart speaker chi non si lìmitet a rispòndere in un'italianu ma chi cumprendat e faeddet in sardu. Sa cosa diat tènnere un’utilidade sotziale sua. Pro sos mannos, chi a s’ispissu s’agatant mègius cun sa limba nadia issoro chi non cun ...

Sighimus cun sa publicatzione de unu traballu de s'Uls Monte Arvu in contu de limba sarda e IA. Inoghe sa prima parte II. Su disafiu tècnicu de su sardu, "low-resource language" Si sos datos sunt su petròliu nou, su sardu est in una cunditzione de sicagna estrativa. Cunforma a su chi si narat in su campu de s'elaboratzione de su linguàgiu naturale (Nlp, Natural language processing), su sardu est classificadu comente unu Low-Resource Language (Lrl), est a nàrrere una limba cun pagas resursas a beru. Custa eticheta non definit sa dignidade culturale de sa limba, ma sa disponibilidade sua in formados chi sas màchinas potzant "mastigare": testos digitalizados, currègidos, etichetados e, mescamente, bundantes. Su "Data Hunger" e su fàmene de sos algoritmos Sos Large language models (Llm) modernos, comente sos chi tenent sas IA prus avantzadas de su 2026, sunt ladros de datos. Pro imparare a sintetizare unu pensu coerente in inglesu o in italianu, s’ant ...