Novas, contos e cuentos

Amus dadu lughe a su primu nùmeru de ‘Su Monte Arvu’, su gazetinu de custu Ufìtziu de sa limba sarda. Su giornaleddu, indiritzadu a sas 9 comunidades de custa Unione de comunes, naschet cun sa punna de promòvere su sardu die cun die torrende·li sa dignidade chi meresset. Lu podes iscarrigare in pdf dae inoghe https://drive.google.com/file/d/1xiwMcYo6cj9Yr0S7mJZHdRtjGquBgLwa/view?usp=sharing . Faghe·ti·nde imprentare carchi còpia (una pro te e calicuna pro la donare a chie cheres) in tipografia o in copisteria in su formadu de 4 pàginas in unu fògiu A3. Ti torramus gràtzias pro s’atentzione.

S'Unione de sos Comunes de su Monte Arvu at publicadu su calendàriu ufitziale de sos collòchios de seletzione relativos a su bandu pro sa seletzione de operadores voluntàrios de impreare in sos progetos de Servìtziu tzivile universale. S'avisu interessat sos candidados de sos progetos denominados "RA.DI.C.I. - Racconti di Comunità Identitarie", "Orme leggere sui sentieri inclusivi", "Tra le pagine, le persone" e "Culturanima". Sas proas seletivas sunt in presèntzia sa die de lunis su 22 de làmpadas, comintzende dae sas 9 de mangianu in Thiniscole, in sa sede de s'Unione de sos Comunes de su Monte Arvu in carrera de Isalle snc (intrende dae carrera de Flumendosa). Sos voluntàrios cheret chi si presentent a s’ora issoro, istabilida cunforma a su còdighe de sa sede e a su nùmeru pròpiu de riferimentu de sa dimanda. Est de importu mannu a s’ammentare chi sa publicatzione de su calendàriu tenet valore de notìfica e chi s’ausèntzia sena mot...

Cun sa lòmpida de s'istajone istiale, su Comune de Thiniscole introduit una novidade pro sa gestione de su decoru urbanu e de sa viabilidade tzitadina. Dae su 1 de làmpadas e finas a su 30 de cabudanni, b’at oràrios noos pro s’espositzione de sa regorta diferentziada in contu de utèntzias non domèsticas. Cunforma a sas dispositziones noas, sos titulares de ristorantes, tzilleris e atividades cummertziales devent providire a su cunferimentu de sas fratziones de ùmidu, pabiru e plàstica petzi cando sunt serrende e, in cada manera, intro e non prus a tardu de sas 2 de note. Unu sèbereu chi, narant dae s’amministratzione e dae sos Servìtzios de igiene urbana, tenet una punna dòpia. A un’ala si cheret minimare sa pressione in su tràficu veiculare a de die, reduende s'interferèntzia de sos mezos in sas carreras prus traficadas. A s’àtera sa punna printzipale est sa de garantire su cunfortu màssimu a sos residentes e a sos turistas evitende discumbènios e istorbos visivos e olfativos....

Sa cramada eletorale de su 7 e e de s’8 de làmpadas at interessadu bator biddas de s'Unione de sos Comunes de su Monte Arvu cun novidades e duas cunfirmas. Sa novidade prus manna bi l’amus in Lodè, in ue b’at àpidu unu terremotu polìticu. Sa sìndiga uscente Antonella Canu, chi su 2020 nche l’aiant sètzida a pustis de una cursa in solitària, at pèrdidu contra a Gino Franco Ruiu chi at intertzetadu su disìgiu de cambiamentu de sa comunidade conchistende 675 preferèntzias, su 68,81% de sos votos. Canu s’est firmada a su 31,19% (306 votos). Custu “ribaltone” s’est acumpridu in unu cuntestu partetzipativu minimadu, cun s’afluèntzia falada dae su 62,53% de ses annos a como a su 59,84% de custu giru. A s’imbesse sos resurtados de Osidde: fintzas como b’at àpidu una lista ebbia e sa cosa at permìtidu sa cunfirma de su sìndigu uscente Antonio Serafino Doneddu, premiadu fintzas dae un’afluèntzia prus arta de sa borta colada: dae su 66,85% a su 68,48%. In Pasada sa frammentatzione polìtica a...

Unu logu amparadu ue est possìbile a abèrrere su libru de sas dudas e de sas timòrias (cumpartzende·las cun àtere in pare cun sas passiones) sena timire giudìtziu angenu perunu. Est cun custu ispìritu chi su Tzentru pro sa famìlia, in intro de su Plus de Thiniscole, est presentende su progetu “Non siamo soli”, unu tziclu de grupos de iscurtu e de cumpartzimenta pensadu pro sos pitzocos dae sos 14 a sos 17 annos e chi comintzat a metade de mese. S’idea naschet cun sa punna de dare sas mègius rispostas a sos bisòngios registrados in su territòriu, intertzetende sa sensatzione de isulamentu, sas timidesas o sas malecumpresas familiares chi sos giòvanos, a bortas, connoschent in sa fase de sa crèschida issoro. S'isportellu oferit un'ispàtziu seguru e istruturadu pro istimulare unu mègius connoschimentu de cada unu, pro imparare a gestire sos sentidos e pro chi cada partetzipante si sentat acòllidu e cumpresu. Bases de cada addòbiu ant a èssere su rispetu retzìprocu, s'iscurtu e...

Chenàbura colada, sa sala de sa fundatzione Farris-Tedde at ospitadu unu cunfrontu carcu de passione intelletuale e de connoschèntzias fungudas in ocasione de sa presentada de su libru de Andrea Locci, "L’illusione della tradizione", imprentadu dae Iskra. A s’initziativa, organizada dae s’Universidade de sa de Tres edades de Thiniscole e moderada cun pretzisione dae Angelo Canu de su servìtziu Cultura de custa Unione de Comunes, b’ant pigadu parte s’autore e sa chircadora Noémie Podda, intrados cun garbu in sas tramas articuladas chi definint oe su patrimòniu populare de s’ìsula. Su criu de su libru de Locci nch’est in cussa làcana fine-fine ma detzisiva: sa chi partzit s’eredade populare autèntica dae sos contos cosidos dae pagu a inghìriu de sos bisòngios de identidade polìtica o, peus, de mercadu turìsticu. Sighende una caminera istòricu-teòrica, s’autore at pòdidu nàrrere comente sa paràula “traditzione” est prus de un borta unu cuntenidore ambìguu. Mentovende sos traball...

THINISCOLE - Su 23 de maju, in sos locales de s’ex Poa de carrera de Verdi, b’at un’apuntamentu polisportivu ispetziale: s’Istellas sport challenge, unu torneu aprontadu dae s’assòtziu Istella Events. Custa iscuadra de giòvanos under 20, ghiada cun entusiasmu mannu dae sos pitzocos Antonio Amabile, Mattia Taberlet, Daniele Murgia, Giovanni Piras e Giorgio Pusceddu, dat galu cunfirma de comente sa Generatzione Z, medas bortas minispretziada, potzat èssere motore de agregatzione comunitària e de disaogu positivu pro unu territòriu intreu. Su programma de sa manifestazione presentat una non-stop de adrenalina e de cumpetitzione sana. Sos disafios comintzant a sas 5 de borta de die cun su torneu de basket duos contra a duos "Chi segna regna", sighende·bi·la a sas 7 cun su badminton dòpiu firmadu "I più forti volano". Sa manifestatzione sighit a sas 9 cun su torneu sìngulu de ping-pong "Colpo su colpo" e cun s’"Arena dei Gladiatori”, match esplosivos de b...

A pustis de sa resessida manna de s’annu coladu, cun sa bidda baroniesa in festa su fine de chida de sa Purussima, sa Pro Loco de Thiniscole est in motu pro dare torra ondras a unu de sos iscusòrgios suos prus pretziosos. Sa màchina organizativa de "Prentziande sa Pompìa", sa kermesse culturale e enogastronòmica dedicada a s’agrùmene locale tìpicu e raru, s'est duncas ativada pro sa segunda editzione chi est giai programmada pro su 19 e su 20 de nadale. S'obietivu est su repìtere e de megiorare sos resurtados de s'esòrdiu, consolidende un'eventu chi si cheret presentare comente unu puntu de riferimentu pro sa valorizatzione de su territòriu, de sas traditziones identitàrias e de sa comunidade locale. Pro totu custu sa Pro Loco at programmadu unu primu atòbiu su 21 de maju a sas 7 de sero in sa Domo de su Parcu de carrera de Piemonte. Sa punna est sa de pònnere in parte sos protagonistas de su tessutu sotziale e produtivu in forma corale e partetzipativa. Sa cr...

S'assòtziu “Dialoghi con l’autore” sighit su caminu suo in sa literadura cuntemporànea cun un'atòbiu nou in Thiniscole. Lunis su 25 de maju, a sas 7 de sero, sa biblioteca comunale “Grazia Deledda” de carrera de Roma at a ospitare s'iscritore Ciriaco Offeddu pro sa presentada de su romanzu nou suo “Angelina”, imprentadu dae sos de Bompiani. S'eventu cumbinat cun su comintzu de una collaboratzione noa cun s'assòtziu Istellas Events cun punnas de trasformare sos libros in ocasiones de àtòbiu, de meledu e de partetzipatzione ativa in su territòriu. A pustis de sa resèssida de “Istella mea”, Offeddu torrat a esplorare s'universu feminile ispinghende·si galu prus a fundu in s'indàgine chi pertocat su raportu intre tràuma, memòria e identidade. Ambientadu tra sa Sardigna de su pustisgherra e s'Itàlia cuntemporànea, “Angelina” est unu romanzu a duas boghes, commovente e umanu a fundu. Protagonistas sunt Assunta e sa fìgia Angelina. Assunta est una pitzinna chi,...

  Su cussìgiu regionale de sa Sardigna, cun una lege de su 1993, at istituidu ‘Sa Die de sa Sardigna’, una die intrea dedicada a s’identitate sarda. Issa afestat sa memòria colletiva de unu pòpulu chi, su 28 de abrile de su 1794, si fiat pesadu contra a sos abusos de su podere piemontesu, reclamende diritos, dignidade, autonomia e giustìtzia. No est petzi una ricurrèntzia istòrica: in custa die sa Sardigna reconnoschet a issa matessi che a una comunidade viva, capatza de custoire s'identidade pròpia e, a su matessi tempus, de l'annoare. Sa Die diventat gasi un'invitu a torrare a lèghere su passadu pro cumprèndere su presente, a agatare in sos gestos, in sos sìmbulos e in sas narratziones de eris sas raighinas chi galu oe sustentant sa cultura nostra. In custu sentidu est su filu chi ligat sa Die a sa manifestatzione ammanitzada dae su sòtziu “Cavalieris e Paristorias” in Torpè. Sas presentadas de sas caratzas traditzionales de Torpè, de s'òpera “Pretas” de Antonio Marra...

Su 27 de abrile de su 2026, a otantanoe annos dae sa morte de Antoni Gramsci, su pensamentu de su rivolutzionàriu de Abas est prus biu chi non mai, capatze de interrogare sas contradditziones de su presente nostru. Gramsci non fiat petzi unu polìticu cumpridu, ma fintzas un’osservadore atentu de sa chistione linguìstica. Pro issu su sardu non fiat unu dialetu segundàriu, ma sa limba profunda de sa terra sua. Si Gramsci aeret bìnchidu sa batalla sua forsis dìamus àere connotu un’àtera istòria pro sa limba sarda. Sos cumpàngios suos in sa Rùssia soviètica, a pustis de sa rivolutzione de su 1917, aiant dadu vida a sa polìtica de sa korenizacija, est a nàrrere sa rivitalizatzione e s’impreu ufitziale de sas limbas de minorias sutammìtidas dae su tzentralismu zarista russu. A banda sas evoluztiones de sas acontèssidas istòricas de su sèculu coladu (e si Gramsci aeret bìnchidu, oe prus de unu nde diat faeddare male), s’eredidade sua nos narat chi non b’at ematzipatzione polìtica sena unu rec...

Cras est su 28 abrile. Sa Die de sa Sardigna. In Cussìgiu regionale amus a assìstere a su matessi copione: parlatas istitutzionales rituales e formatadas e, si tenimus agigu de sorte bona, pagas paràulas in sardu a concruos de arresonu dae parte de chie, sas àteras dies de s'annu comùnicat petzi in italianu. In programma non b’est s'esecutzione de su Va’ Pensiero de Verdi (cosa chi ant fatu s’annu coladu e chi cun sa giagarada de sos piemontesos de su 1794 bi deghet comente una fita de ananas in intro de una seada). Ma est àteru chi cherimus nàrrere sustentende chi tocat a cambiare mùsica. Una vacàntzia bòida Ca cras, che a semper da cando b’est, tzelebramus sa "festa natzionale de su pòpulu sardu" serrende sas iscolas. Che chi sos antepassados nostros, cando chi fiant dispatzende·nche a sos funtzionàrios sabàudose de Castello, esserent gherrende pro intregare a sos pitzocos de unu cras una die de sonnu arretradu, una nadada in mare o unu brincu a su sartu in chirca d...

Si fiais pensende chi su Repertòriu grafemàticu sardu podiat èssere sa solutzione pro nche brincare sa cuntierra in contu de Limba sarda comuna, sa nova de custas oras est chi fintzas custu repertòriu est oramai superadu. Cun una delìbera aprovada a de note, sa Giunta at istabilidu chi a s’elencu de sos grafemas tocat de b’annànghere sos de s’alfabetu ogàmicu de su sardu antigu. Ma sa nova no est petzi custa. Sa Regione at fintzas istantziadu 2 milliones de èuros pro agiornare sa cartellonìstica istradale de sos tzentros abitados. Dae como in susu su nùmene de sas biddas e de sas tzitades no at a èssere petzi in italianu e in sa variante locale: intro de su 29 de freàrgiu de annoas sos Comunes b’ant a dèvere pònnere fintza su nùmene in sardu antigu impreende sos caràteres liniares ogàmicos. Sa chistione pariant serrende·la giai a sero, ma s’allega est durata fintzas a note-note ca petzi a concruos ant disinnadu de no impreare - pro s’iscritura in sardu antigu - sos cartellos chi conno...

B'at unu logu in Thiniscole ue su tempus paret currende prus a bellu pro permìtere a su pensamentu de cùrrere prus lestru: est sa Biblioteca comunale "Grazia Deledda", su coro tzitadinu de su sistema bibliotecàriu urbanu. No est unu depòsitu de libros ebbia, ma unu presìdiu sotziale essentziale, un'ispàtziu ue sa comunidade s'agatat pro crèschere, pro istudiare e pro si cunfrontare. Est inoghe chi òperant sas bibliotecàrias, figuras de primore chi, cun cumpetèntzia e aficu fitianu, frunint sas rispostas giustas a sos bisòngios de cada letore, trasformende cada rechesta in un'oportunidade de iscoberta. Pro chi custu servìtziu siat galu prus a curtzu a sos tzitadinos, como chi est intrada s’ora legale, dae lunis su 30 de martzu sa vida culturale de sa tzitade at a sighire unu ritmu nou. In sa sede printzipale de Thiniscole sas ghennas s'aberint cada mangianu, dae su lunis a sa chenàbura, dae sas 9 a sas duas, oferende - in prus de su servìtziu de prèstidu -...

Su caminu conca a sa valorizatzione prena de su sardu lompet a traguardos noos. Cun gosu prus chi non mannu, s’isportellu linguìsticu de s'Unione de sos Comunes de su Monte Arvu annùntziat chi tres corsistas ant coladu  - in s’Universidade de Tàtari - sas proas iscritas e orales pro sa tzertificatzione linguìstica regionale de livellu B2. Custu traguardu est su resurtadu de s’aficu issoro (b’at de lis torrare gràtzias mannas a Cosimo, a Franca e a Teresa) e de sa calidade de sos cursos ativados gràtzias a sos bandos TuLiS (LR 22/2018). In unu panorama ue mancant percursos ispetzìficos e calibrados conca a sos livellos de su QCER (su cuadru de riferimentu europeu pro sas limbas), custos cursos ant dimustradu chi una formatzione bene progetada e bene acumprida podet fàghere sa diferèntzia. Sos dischentes, cun custos cursos, ant achiridu sas cumpetèntzias pro colare sas proas de iscurtu e cumprensione de testos orales cumprensione e anàlisi crìtica de testos iscritos padronà...

Su progetu Amparu est comintzadu s’11 de nadale, pròpiu in una bidda de s’Unione de sos Comunes de su Monte Arvu. Su die, in Lodè , ant fatu unu laboratòriu iscolàsticu in sas mèdias. Sos pitzocos, ghiados dae s’esperta Enedina Pau , ant pòdidu assìstere a una letzione de mùsica e de cultura de sa Sardigna. Una letzione particulare, sende chi sos òspites printzipales fiant sos cantores de su tenore Sant’Antoni , cun sas boghes issoro e cun sas armonias de sa poesia cantada. Como custa caminera bi la sighint mèrcuris su 18 in Bitzi , semper in sas mèdias, in pare cun su tenore Romanzesu e s’etnomusicòlogu Bustianu Pilosu . S’iscummissa est manna: movende dae su mundu de s’iscola, custa initziativa est favorende sa crèschida pari-pari intre istrutzione e territòriu, aberende sas ghennas de sos istitutos a sa cultura poètica e musicale de sa comunidade e a sa limba sarda. Ma sa de s’iscola no est s’ùnica lìnia de interventu de custu progetu finantziadu dae sa Regione Sardegna (L.R. 12/...

  Su 21 de martzu est sa  Die internatzionale de sa Poesia . Su grupu  Pinna e Tinteri , in pare cun s’ Ufìtziu de sa limba sarda de su Montearvu , est organizende una serana literària de poesias a boghe arta. Sende chi s'incras est sa  Die internatzionale de s'Abba, su tema est pròpiu s'abba .  S’abba est la linfa de sa terra. Sa poesia est su respiru de s’ànima. Ambas current sena làcanas, ambas faeddant totu sas limbas, ambas apartenent a cada pòpulu.  S'apuntamentu est pro sàbadu su 21 de martzu a sas 17 in Santu Giuanne de Pasada (in su Ceas afaca a sa foghe). Chie cheret podet dare s’ adesione  sua ( intro e non prus a tardu de su 15 ) pro mèdiu de custu mòdulu inditende  nùmene ,  sambenadu ,  nùmeru   whatsapp ,  modalidade  de  partetzipatzione  e, si benit a lèghere,  tìtulu de sa poesia  (sua o de àtere).  S'eventu est abertu a totu sas persones de  cada natzionalidade . E...

Li narant fintzas “sa maladia invisìbile” ca non lassat marcos ne in sa carena ne in sas radiografias. Ma est una maladia chi si faghet intèndere, manifestende·si cun dolores mùsculu-ischelètricos, istrachesa crònica e istorbos de su sonnu chi cunditzionant in forma grae onni atzione de sa vida de cada die. Pro dare unu sustegnu cuncretu a chie cun custa sìndrome cumplessa bi cunvivet, sa Regione Sardigna at cunfirmadu fintzas pro ocannu s'erogatzione de s'indennidade Irf, un’istrumentu nàschidu pro megiorare sa calidade de sa vida de sos tzitadinos interessados. Sa misura, in atuatzione de sa lege regionale 5 de su 2019, previdet unu contributu econòmicu chi podet lòmpere a unu màssimu de 800 èuros pro su rimbursu de su chi s’at ispèndidu pro curas, meighinas e assistèntzia ispetzìfica. Pro atzèdere a custu benefìtziu, tocat a èssere residentes in Sardigna e, cosa fundamentale, èssere in possessu de una tzertificatzione mèdica fata dae un’ispetzialista abilitadu, pùblicu o pri...

B’at unu momentu pretzisu chi una pessone sessat de s'intèndere petzi comente unu "ogetu de cura" pro devènnere su protagonista reale de s'esistèntzia pròpia. Est custu su coro de s'avisu pùblicu promòvidu dae su distretu sòtziu-sanitàriu Plus de Nùgoro, un'initziativa chi invitat a sos tzitadinos cun disabilidades pro chi torrent a leare in manu su timone de sa vida. Su progetu est pro giòvanos e mannos chi cunvivent cun disafios fìsicos o psìchicos, cun edade dae sos 18 a sos 64 annos e residentes in unu de sos 20 comunes de su distretu (bator sos de s’Unione de su Monte Arvu: Bitzi, Onanie, Orune e Osidde). No est a retzire unu servìtziu de agiudu ebbia, ma a fraigare, in pare cun espertos, unu progetu globale de vida. Est un'invitu pro chie tenet disìgiu de cumpletare sos istùdios, de comintzare unu percursu professionale o de gestire sa cuotidianidade pròpia e sas responsabilidades genitoriales cun fortza e ànimu. Sas possibilidades de atzione sunt ma...

A pustis de sos eventos meteorològicos chi ant interessadu su territòriu in ghennàrgiu, sunt aviadas sas protzeduras ufitziales pro su reconnoschimentu de sos dannos sufridos dae su patrimòniu privadu. S'initziativa sighit sa decraratzione de calamidade naturale decretada cun deliberatziones apòsitas de giunta comunale, e nch’est in intro de sa normativa definida dae sas ordinàntzias reghente de sa Protetzione tzivile, a livellu natzionale e regionale. In custa fase ispetzìfica, sa possibilidade de presentare su reconnoschimentu de sos dannos est riservada petzi a sos propietàrios de immòbiles pro impreu abitativu chi non costituint sa residèntzia printzipale. Sa protzedura punnat a cuantificare s'entidade de sos dannos pro permìtere una gestione curreta de sos iter burocràticos imbenientes e de sos sustegnos econòmicos eventuales. Pro semplificare s'achirimentu de sos datos e garantire sa trasparèntzia màssima, sa modalidade de imbiu est digitale ebbia. Sos tzitadinos inte...