Novas, contos e cuentos

Comintzamus oe cun sa publicatzione de unu traballu de s'Uls Monte Arvu in contu de limba sarda e IA I. Introdutzione. Su paradossu de sa Babele digitale In su panorama tecnològicu de su 2026, s’intelligèntzia artifitziale no est prus una promissa pro s’imbeniente, ma s'infrastrutura invisìbile chi mèdiat oramai cada interatzione nostra cun su mundu. In custu iscenàriu, sa limba no est petzi unu mèdiu de comunicatzione, ma su còdighe-càntaru de s'identidade. Pro su sardu, e pro medas àteras limbas minoritàrias europeas, s'est aberende unu bìviu istòricu: punnare a su museu de sos limbàgios dialetales o artziare de livellu conca a una "limba aumentada" capatze de abitare sos microchip. S'umbra de s'estintzione digitale Su cuntzetu de estintzione linguìstica nch’est lòmpidu a dimensione noa: s'invisibilidade algorìtmica. Una limba chi non s’agatat in sas bancas de datos de OpenAI, de Google o de Meta est una limba chi, pro su sistema-mundu digitale, ...

  Su cantu a tenore, reconnotu dae s'Unesco comente Patrimòniu immateriale de s'Umanidade, rapresentat una de sas prus arcàicas e profundas espressiones musicales de su Mediterràneu. Custa forma de cantu corale polifònicu, bene presente in su territòriu de custa Unione de Comunes, tenet un'istrutura a bator boghes: sa boghe (sa solista chi cantat su testu) e su coro cun in intro su bassu, sa contra e sa mesu boghe. S’armonia issoro no est petzi mùsica, ma unu pilastru de s'identidade sotziale sarda. Sa limba sua est sa de sa poesia (su chi li narant logudoresu) ma ogni bidda tenet sa “moda” sua, ormina identitària chi sos cantores custoint cun orgòlliu. Oe, mescamente gràtzias a intèrpretes giòvanos, custa eredidade est mantesa bia intre cuntestos antigos e iscenàrios modernos. 1) Bitzi Collocadu intre su Nugoresu e sa Baronia arta, Bitzi est una de sas capitales de su cantu a tenore sende chi at esportadu custa traditzione peri sos palcoscènicos de totu su mundu. In in...

  In ocasione de sa Die internatzionale de sa limba materna (21 de freàrgiu), s'Ufitziu de sa limba sarda de s'Unione de sos Comunes de su Monte Arvu cheret contribuire a unu resurtadu chi totu cantos cherimus: su de nche torrare su sardu a sas domos. Sos operadores de s’isportellu ant istèrridu unu "manualeddu" pro ghiare babbos, mamas e mannos in sa crèschida linguìstica de criaduras e minores.  Tres sunt sas metodologias inditadas in su manualeddu: 🏠 Minority Language at Home (MLAH): su sardu comente limba printzipale de sa famìlia. 👤 One Person, One Language (OPOL): unu genitore faeddat in sardu, s’àteru in italianu. ⏰ Time and Place: momentos de sa die e logos de sa domo in ue si impreat su sardu Agiudu serbit? S’Ufìtziu est a disponimentu pro consulèntzias personalizadas, cursos e attividades.  Cando: Dae su lunis a sa chenàbura a banda de mangianu, cun apuntamentu pigadu in antis. 📞 Cuntatos: 0784 878648 (int. 5) | cultura.unionemontalbo@gmail.com   ...

  Salude! Compila custu cuestionàriu , aprontadu dae s'Ufìtziu de sa limba sarda de s'Unione de sos Comunes de su Monte Arvu, dende·bi atentzione manna. Deves seberare una risposta pro cada dimanda. Tzertu, est possìbile chi nde chèrgias dare prus de una, ma non podes. Duncas sèbera sa chi si nch'acùrtziat de prus a sa visione tua. E non timas chi ti essat unu modellu chi non pensaias :) https://forms.gle/A8taD92PGTDgQwt18 

  'In ue s'abba contat sa vida - un'istùdiu biològicu de s'acuìferu de su Montalbo' realizadu dae sa Lìbera Universidade de Bruxelles   pro sa Reserva de sa Bioisfera MAB UNESCO Tepilora Riu Pasada e Montearvu. Presentada de sos resurtados de s'istùdiu biològicu in contu de s'acuìferu de su Montalbo pro sa Reserva de sa Bioisfera “Tepilora Rio Posada e Montalbo”, Nùgoro, in sa Sala consiliare de su Comunu de Nùgoro in Carrera de Dante 44, chenàbura   mangianu, su 13 de freàrgiu de su 2026 a sas 10

  Su 4 de freàrgiu est   sa Die Mundiale contra a su cancru, istituida dae s'Organizatzione Mundiale de sa Sanidade, cun su patrotzìniu in Itàlia de sa FAVO e de s'AIOM. Est una data chi servit a atentzionare sa gente in contu de unu tema dìligu: sa netzessidade de investire in preventzione, in diàgnosis primidias e in istiles de vida sanos, ma fintzas in su valore de sa chirca iscientìfica, de s'innovatzione terapèutica e de sa calidade de sos percursos de cura. Una die chi nos invitat a nos arrèschere, a meledare   e a torrare a annoare s'aficu cara a unu problema   chi pertocat totu cant@s. “Pro totu s@s chi non bi l’ant fata, pro totu s@s chi sunt galu in gherra e pro totu s@s chi ant bìnchidu”

  Dirigentes e Dotzentes istimados, s'Ufìtziu de sa Limba Sarda de s'Unione de sos Comunos de su Montearvu s’incumandat a bois in ocasione de sa Die Internatzionale de sa Limba Materna, tzelebrada cada annu su 21 freàrgiu pro more de s'UNESCO pro promòvere sa limba nadia, sa diversidade linguìstica e culturale e su valore de su multilinguismu. Custa festa, istituida su 1999 e reconnota dae s'Assemblea Generale de sas Natziones Unidas su 2007, naschet pro ammentare un'acadessimentu tristu, ma fundamentale, pro s'istòria de sos deretos linguìsticos: su 21 de freàrgiu de su 1952 sa politzia pakistana ochit unos cantos istudiantes bengalesos de s'Universidade de Dacca, pitzinnos giòvanos chi fiant manifestende   pro su reconnoschimentu de su bengalesu che a limba ufitziale. Dae tando, custa data est sìmbulu universale de sa defensa de sas limbas e de sas identidades culturales. Pro su territòriu nostru, ricu de istòria, traditziones e mescamente de una lim...

  Su sardu no est petzi memòria, ma un'istrumentu biu pro sos tempos presente e benidore de custu logu. Est pro custu chi s'Ufìtziu de sa limba sarda de s'Unione de sos Comunes de su Monte Arvu annùntziat s'aberta de sas iscritziones pro unu tziclu nou de cursos de formatzione, gratùitos , indiritzados a sos dipendentes de sa Pùblica amministratzione de sas 9 biddas e a totu sos tzitadinos . S'initziativa pertocat sas comunidades de Thiniscole , Bitzi , Lodè , Lùvula , Onanie , Orune , Osidde , Pasada e Torpè e est parte de su programma regionale TuLiS (Tutela de sas limbas de Sardigna) pro su triènniu 2025-2027 (lege 482 de su 1999 e leges regionales 6 de su 2012 e 22 de su 2018). Su pianu formativu “ Glocale e digitale ” movet dae sas notziones de base pro nche lòmpere a s’impreu ispetzialìsticu de sa limba: Livellu base (dae s’11 de freàrgiu): 15 letziones online, cada mèrcuris a sas 6 de merie, in contu de Fonètica e de Ortografia , cunfrontende sas variedade...

Est ufitziale. Sunt comintzadas a nou sas atividades de s’Ufìtziu de sa limba sarda de s’Unione de sos Comunes de su Monte Arvu. Finas a su 30 de santugaine de su 2027 sos operadores de isportellu abarrant a disponimentu de sos tzitadinos, sìngulos e assotziados, de sas famìlias e de sas iscolas de sas biddas de Thiniscole, Pasada, Torpè, Lodè, Bitzi, Lùvula, Onanie, Orune e Osidde. Chie si siat podet pedire un’agiudu, una consulèntzia, una tradutzione, una collaboratzione a s’istrutura iscriende una mail a cultura.unionemontalbo@gmail.com, telefonende a su 0784878648 (internu 5) o benende a ufìtziu sighende sos oràrios de aberta. Lunis dae sas 08:00 a sas 14:30 Martis dae sas 08:00 a sas 14:00 Mèrcuris dae sas 08:00 a sas 14:30 Gioja dae sas 08:00 a sas 11.00 Chenàbura dae sas 08:00  a sas 12:00 Luego ant a comintzare fintzas sas atividades culturales (sighit su progetu in Locos de Cultura ) e sos cursos de limba sarda. Duos los faghimus online in riferimentu a sa gràmmatica ...

  S'Unione de sos Comunos de su Montearvu at retzidu unu mentovu ispetziale in su Prèmiu “Bonas Pràticas 2025” in s'àmbitu de sos Istados Generales de sas Tzitades Intelligentes , fatu in Pàdua su 20 e 21 santugaine. Su reconnoschimentu l’ant dadu pro su progetu “Locos de Cultura”, initziativa istratègica chi pertocat noe comunidades de sa Sardigna – Bitzi, Lodè, Lùvula, Onanie, Orune, Osidde, Pasada, Thiniscole, Torpè - unidas dae sa voluntade de avalorare sa limba sarda e su patrimòniu culturale locale pro mèdiu de ainas innovativas, inclusivas e sustenìbiles. Sos Istados generales de sas tzitades intelligentes , lòmpidu a sa de ses editziones, est su grandu eventu annuale chi riunit in Pàdua sa community de City Vision . Prus de 1000 partetzipantes intre amministradores e dirigentes de sa Pùblica Amministratzione, impresas, ricercadores e innovadores de cada regione italiana si sunt addobiados pro cumpartzire esperièntzias, progetare solutziones e torrare a definire su tem...

  Una serana de meledu in contu de balia de sa limba sarda e de identidade at animadu eris sa sala de s'Unione de sos Comunes de su Mont'Arvu, pro more de sa projetzione de su documentàriu "Sa limba de Gabriel", contivigiada dae s'Ufìtziu de sa limba sarda. S'eventu no est istadu un'ocasione culturale ebbia, ma unu momentu de cunfrontu fungudu pro arresonare de polìtica linguìstica e de su sentidu de apartenèntzia a una terra e a una cultura. S'addòbiu l'at abertu Antonello Pellegrino, diretore thiniscolesu de su Servìtziu Limba e Cultura Sarda de sa Regione Autònoma de sa Sardigna (RAS), chi at dissinnadu s'istrategia regionale de amparu e promotzione pro sa limba de minoria. Pellegrino at evidentziadu cun satisfatzione s'afortigamentu reghente de s'avisu TuLiS (Ufìtzios de sa Limba Sarda), colende·lu dae annuale a triennale. Custu mudamentu garantit istabilidade majore e programmatzione prus longa a sos interventos in sos territòrio...

 Presentada de "Costùmenes" in intro de A-Mare Festival In Santa Luchia de Thiniscole, cara a sa turre, a sas 19.30. Màuru Piredda nde arresonat cun Angelo Canu e Perfilia Goddi. Pro nd'ischire de prus incarca inoghe

 Contos de tzilleri torrat a Santa Luchia pro ascurtare totu sos chi cherent contare meledos, contos e poesias. Ordimingiadu dae su sòtziu "Dialoghi con l'autore", in collaboratzione cun su CEAS Santa Luchia de Thiniscole e de s'Ufìtziu de sa Limba Sarda de s'Unione de sos Comunes de su Montiarvu

  No est una morte cale si siat. Est una fratura invisìbile chi ti si ficat in petorras, mancari sigas a rìere. Ca unu babbu no est petzi un'òmine. Est cuddu muru chi pessaias esseret eternu. Est cuddu èssere umanu imperfetu chi, a manera sua, b'est semper istadu. Cando unu babbu morit, su mundu non s’arrezet… ma su mundu tuo mudat. Sos àteros sighint cun sa vida issoro. Sas noas andant a in antis. Sas retes sotziales non si nch’istudant. Ma tue… tue imparas it’est su mudìmene. Su mudìmene beru. Cuddu mudìmene chi abbòghinat in sas dies ditzosas, cando ti mancat s'abbratzu suo. Cuddu mudìmene chi a cada cumpleannu sedet in mesa e si ponet in sa cadrea bòida sua. Cuddu mudìmene chi t'acumpàngiat cando faghes carchi cosa de primore… e non tenes prus a chie lu contare. Issu no est istadu petzi chie chi t'at dadu sa vida, est istadu chie t'at insinnadu a non t'isporares, a ti nde torrare a pesares cando ruias, a ti callares cando carchi cosa ti “doliat”, a gherr...

  Fèminas e limbas minoritàrias, unu parallelismu netzessàriu S’8 de martzu, diada internatzionale de sa fèmina, nos faeddat. E nos ponet a meledare in contu de su ruolu suo e de sos disafios fitianos peri su mundu. Pagas chidas a como, su 21 de freàrgiu, amus imbetzes tzelebradu sa diada internatzionale de sa Limba materna, un'ocasione pro dare valore a sa diversidade linguìstica e culturale de sos pòpulos.  Leados gasi, custos duos eventos diant pòdere pàrrere a tesu s’unu dae s’àteru, ma falende·nche a fundu podimus sebestare unu parallelismu ispantosu. Ambas duas, sas limbas minoritàrias e sas fèminas, medas bortas sunt boghes silentziadas. Sas limbas minoritàrias rapresentant oe s’identidade nostra, contant istòrias de su connotu e podent veiculare sas connoschèntzias atuales e de su benidore. E comente pro sas fèminas, chi pro sèculos intreos nche las ant esclùdidas dae sos tzentros de pòdere, giagarende·nche·las, fintzas a custas limbas nche las ant aoradas, minorizadas...

  Su 21 de martzu est sa Die internatzionale de sa Poesia . Su grupu Pinna e Tinteri , in pare cun s’ Ufìtziu de sa limba sarda , semus organizende s'essida literària " Versos in caminu ". S'apuntamentu est pro chenàbura su 21 de martzu a borta de die in Thiniscole (luego amus a comunicare itineràriu e oràrios). Chie cheret podet dare s’ adesione sua ( intro de su 15 ) pro mèdiu de custu mòdulu inditende nùmene , sambenadu , nùmeru whatsapp , modalidade de partetzipatzione e, si benit a lèghere, tìtulu de sa poesia (si est cosa pròpia est mègius). S’ Ufìtziu de sa limba sarda abarrat a disponimentu via mail ( cultura.unionemontalbo@gmail.com ), telefonende a su 0784 878648 (internu 5) e in presèntzia (su lunis e sa chenàbura dae sas 9 a sas 13.30 in s' Unione de sos Comunes de su Monte Arvu - carrera de Frumendosa) pro cale si siat consulèntzia linguìstica e mètrica . E finas, s'in casu, pro isseberare paris sa poesia. Pro compilare su mòdulu inc...