Novas, contos e cuentos

Sighimus cun sa publicatzione de unu traballu de s'Uls Monte Arvu in contu de limba sarda e IA. Inoghe sa prima e sa segunda parte III. Casos de impreu e aplicatziones pràticas S’intelligèntzia artifitziale non giuat a "cunservare" ebbia sa limba, che chi issa esseret unu repertu in formalina, ma a nde fàghere un’istrumentu funtzionale. In su 2026, una limba est bia si est ùtile. Si la potzo impreare pro impostare s'isvèllia, pro cumprèndere unu documentu burocràticu o pro pònnere a giogare unu pitzinnu, tando cussa limba tenet unu benidore in dae in antis suo. Sa "Domòtica de s'identitade": assistentes vocales e Smart home Su primu e su prus lestru campu de batalla est su de s'interfaghe vocale. Imaginemus·nos unu smart speaker chi non si lìmitet a rispòndere in un'italianu ma chi cumprendat e faeddet in sardu. Sa cosa diat tènnere un’utilidade sotziale sua. Pro sos mannos, chi a s’ispissu s’agatant mègius cun sa limba nadia issoro chi non cun ...

Sighimus cun sa publicatzione de unu traballu de s'Uls Monte Arvu in contu de limba sarda e IA. Inoghe sa prima parte II. Su disafiu tècnicu de su sardu, "low-resource language" Si sos datos sunt su petròliu nou, su sardu est in una cunditzione de sicagna estrativa. Cunforma a su chi si narat in su campu de s'elaboratzione de su linguàgiu naturale (Nlp, Natural language processing), su sardu est classificadu comente unu Low-Resource Language (Lrl), est a nàrrere una limba cun pagas resursas a beru. Custa eticheta non definit sa dignidade culturale de sa limba, ma sa disponibilidade sua in formados chi sas màchinas potzant "mastigare": testos digitalizados, currègidos, etichetados e, mescamente, bundantes. Su "Data Hunger" e su fàmene de sos algoritmos Sos Large language models (Llm) modernos, comente sos chi tenent sas IA prus avantzadas de su 2026, sunt ladros de datos. Pro imparare a sintetizare unu pensu coerente in inglesu o in italianu, s’ant ...

Comintzamus oe cun sa publicatzione de unu traballu de s'Uls Monte Arvu in contu de limba sarda e IA I. Introdutzione. Su paradossu de sa Babele digitale In su panorama tecnològicu de su 2026, s’intelligèntzia artifitziale no est prus una promissa pro s’imbeniente, ma s'infrastrutura invisìbile chi mèdiat oramai cada interatzione nostra cun su mundu. In custu iscenàriu, sa limba no est petzi unu mèdiu de comunicatzione, ma su còdighe-càntaru de s'identidade. Pro su sardu, e pro medas àteras limbas minoritàrias europeas, s'est aberende unu bìviu istòricu: punnare a su museu de sos limbàgios dialetales o artziare de livellu conca a una "limba aumentada" capatze de abitare sos microchip. S'umbra de s'estintzione digitale Su cuntzetu de estintzione linguìstica nch’est lòmpidu a dimensione noa: s'invisibilidade algorìtmica. Una limba chi non s’agatat in sas bancas de datos de OpenAI, de Google o de Meta est una limba chi, pro su sistema-mundu digitale, ...

Chenàbura colada, sa sala de sa fundatzione Farris-Tedde at ospitadu unu cunfrontu carcu de passione intelletuale e de connoschèntzias fungudas in ocasione de sa presentada de su libru de Andrea Locci, "L’illusione della tradizione", imprentadu dae Iskra. A s’initziativa, organizada dae s’Universidade de sa de Tres edades de Thiniscole e moderada cun pretzisione dae Angelo Canu de su servìtziu Cultura de custa Unione de Comunes, b’ant pigadu parte s’autore e sa chircadora Noémie Podda, intrados cun garbu in sas tramas articuladas chi definint oe su patrimòniu populare de s’ìsula. Su criu de su libru de Locci nch’est in cussa làcana fine-fine ma detzisiva: sa chi partzit s’eredade populare autèntica dae sos contos cosidos dae pagu a inghìriu de sos bisòngios de identidade polìtica o, peus, de mercadu turìsticu. Sighende una caminera istòricu-teòrica, s’autore at pòdidu nàrrere comente sa paràula “traditzione” est prus de un borta unu cuntenidore ambìguu. Mentovende sos traball...

THINISCOLE - Su 23 de maju, in sos locales de s’ex Poa de carrera de Verdi, b’at un’apuntamentu polisportivu ispetziale: s’Istellas sport challenge, unu torneu aprontadu dae s’assòtziu Istella Events. Custa iscuadra de giòvanos under 20, ghiada cun entusiasmu mannu dae sos pitzocos Antonio Amabile, Mattia Taberlet, Daniele Murgia, Giovanni Piras e Giorgio Pusceddu, dat galu cunfirma de comente sa Generatzione Z, medas bortas minispretziada, potzat èssere motore de agregatzione comunitària e de disaogu positivu pro unu territòriu intreu. Su programma de sa manifestazione presentat una non-stop de adrenalina e de cumpetitzione sana. Sos disafios comintzant a sas 5 de borta de die cun su torneu de basket duos contra a duos "Chi segna regna", sighende·bi·la a sas 7 cun su badminton dòpiu firmadu "I più forti volano". Sa manifestatzione sighit a sas 9 cun su torneu sìngulu de ping-pong "Colpo su colpo" e cun s’"Arena dei Gladiatori”, match esplosivos de b...

A pustis de sa resessida manna de s’annu coladu, cun sa bidda baroniesa in festa su fine de chida de sa Purussima, sa Pro Loco de Thiniscole est in motu pro dare torra ondras a unu de sos iscusòrgios suos prus pretziosos. Sa màchina organizativa de "Prentziande sa Pompìa", sa kermesse culturale e enogastronòmica dedicada a s’agrùmene locale tìpicu e raru, s'est duncas ativada pro sa segunda editzione chi est giai programmada pro su 19 e su 20 de nadale. S'obietivu est su repìtere e de megiorare sos resurtados de s'esòrdiu, consolidende un'eventu chi si cheret presentare comente unu puntu de riferimentu pro sa valorizatzione de su territòriu, de sas traditziones identitàrias e de sa comunidade locale. Pro totu custu sa Pro Loco at programmadu unu primu atòbiu su 21 de maju a sas 7 de sero in sa Domo de su Parcu de carrera de Piemonte. Sa punna est sa de pònnere in parte sos protagonistas de su tessutu sotziale e produtivu in forma corale e partetzipativa. Sa cr...